رودخانهپلنگور (پلنگ آباد- اسفند):

مساحت این رودخانه برابر با ۰۴/۵۵ کیلومتر مربع، طول آبراهۀ اصلی ۹۶/۱۲ کیلومتر و طول آن تا مصب ۸۵/۴۴ کیلومتر است. دو رودخانۀ جیرده و پشمه مله روبار در شرق آبادی جیرده به هم پیوسته و این رودخانه را تشکیل می دهند. آبادی های مشکه، کلتانسر، جیرده آلیان، گاوکوه، مسجد پیش، عباس کوه، تتفرود، سه سار، تطف، پیر سرا، پرده سر و گلسر در حاشیۀ این رودخانه قرار دارند. رود جیرده نیز از کوه های دهرا، سولیوه پشته و کوه موسی سرچشمه می گیرد و آبادی های میشکه و جیرده در حاشیۀ این رودخانه واقع شده اند. این رود در شرق آبادی جیرده با رودخانۀ پشمه مله رودبار به هم می پیوندند. پشه مله رودبار از کوه دهرا سرچشمه می گیرد و آبادی کوریه را مشروب ساخته در شرق آبادی جیرده با رودخانه جیرده به هم می پیوندد. رودخانۀ پلنگور از شاخه هایی است که در نزدیکی منتهی الیه جنوب شرقی تالاب انزلی به آن می پیوندد. مهم ترین سکونتگاه انسانی این حوضه شهر گوراب زرمخ است و رودخانه از میان این شهر می گذرد. این رود از به هم پیوستن دو رودخانۀ پلنگرود و سیاهرود در آبادی پرده سر تشکیل شده است و آبادی های پرده سر، اباتر، کوده، الشمرز، مرخ و اسفند در حاشیۀ این رود واقع شده اند. این رودخانه به نام های پلنگ ور و اسفند هم معروف است و در مسیر خود رودخانۀ تنیانرود را دریافت می کند. رودخانۀ سیاه رود از شاخه های رودخانۀ پلنگور است که از کوهپایه های جنگلی حاشیه شمالی حوضۀ رودخانۀ پلنگور در منتهی الیه خروجی آن سرچشمه می گیرد و نام خود را از روستای سیاه رود برگرفته است. آبادی های التین پرد، سالین کش، کیش دره، چالک سرا، مهویزان و ندامان در حاشیۀ آن قرار دارند و در آبادی پرده سر به رودخانۀ پلنگور می پیوندد. شاخه هایی از کوه سفیدسنگان و دوال کوه به آن متصل می شوند. این حوضه پس از رسیدن به جلگه همچنان از سوی شمال از کوهپایه های جنگلی تغذیه می شود. در این حوضه ۷۴ چشمه شناسایی شده است و از چشمه های آن می توان از: «سرداّه چال»، «سیاه دول» و «بی کومه»، «کوره کوچمه» در آبادی مشکه، «گچمه» در آبادی شیله دره، «گرماخانی»، «خالوبلنگاه» در آبادی لتین پرد، و «آهک چمه» در آبادی سیاه رود را نام برد. رودخانه در منطقۀ کوهستانی، مسیر شمال شرقی را می پیماید و پس از ورود به جلگه، با همان جهت به مسیر خود ادامه می دهد و تا رسیدن به تالاب مسیری شرقی دارد. رودخانه دارای دو دورۀ پرآبی در پاییز و زمستان است. بیشینۀ آبدهی رودخانه در ماه های آذر و آبان برابر با ۷/۱ متر مکعب در ثانیه، کمینۀ آبدهی آن در ماه مرداد برابر با ۵/۰ متر مکعب در ثانیه و میانگین آبدهی سالانۀ آن ۲/۱ متر مکعب در ثانیه است. ایستگاه های آب شناسی مسجد پیش و کلسر در این حوضۀ آبریز قرار گرفته اند. امام زاده دوعالم کوه، بقعۀ معروف به شیخ زاهد گیلانی و غارهای سیاه کوه و اقبال آلیان از جاذبه های این حوضه محسوب می شوند.

رودخانه پلنگور

منبع:

کتاب رودهای گیلان

پاسخ ترک

Please enter your comment!
Please enter your name here