معرفی بازی های محلی استان گیلان:
در منطقه ی گیلان عموما فعالیت های ورزش های بومی و محلی اندکی پس از برداشت محصول در ایام فراغت شالیکاران انجام می شد.فعالیت ورزش های بومی و سنتی گیلان که برخی از آن ها قدمتی دیرینه دارند عبارتند از: کشتی گیله مردی، کشتی باوج، لافند بازی، کلاه بردن، هپولیکا، کل بخور باقلا بیار، ماچه لوس، ملا ارش، تراخ تریخ، نزات ذاتی ژوله، قیش بازی، چلینک، بروبیا، گل بزن گل بگیر، هتپه، گل اوزیک، یال محمد، فینگلی، گرن گره، ال بیله بازی، بیشه زن بیشه بزن، توپ گیر، کول کول، هر چه اوستا گفت، خریز، خیمه بازی، چرخی، هه ته کونوس چوب پا، کوچره بازی، نزاپایین، توپ در دوخانه، سی سنگه، ال قره قوش، توپ توپ، سه تشک رمه، رمه- شکار توپ، شوپارس، سولنگه لگد لگد، بازآمدی، سبیل پلنگ، خرگوش خرباز، گلند بازی، چسکیلو پادنگ، جزده سلام، سرسره، وروره، آفتابه بازی، شیرین دودو، پاپری ویچینه، دخوس دخوس، شیطان بازی، دست بر سر زدن، چه رنگ چه رنگ، چلینگ آغاج، کلوتبه فرو، آتیمار، لوتکارانی، سوارکاری عشایری و …اکثر ورزش های بومی در روستاها و مناطق عشایری گیلان رواج دارد و برخی از آن ها چون کشتی گیله مردی جایگاهی ویژه و ممتاز در بین مردم گیلان خاصه روستاها دارند که همه ساله مسابقه های آن در سراسر استان به انجام می رسد. رشته ی کشتی گیله مردی در مناطق غربی استان مازندران از جمله شهرهای رامسر، تنکابن، نوشهر و چالوس نیز از رونق مناسبی برخوردار است. با توجه به علاقه و اشتیاق عمومی مردم، این ورزش در گیلان هم اکنون به صورت قاعده مند برگزار می شود.

لازم به یادآوری است که برخی از بازی های محلی موجود شباهت زیادی به ورزش های کلاسیک کنونی در جهان دارد. بازی آب خور یا بروبیا که در اسپیلی و دیلمان رواج داشت تشابه زیادی به رشته ی بیسبال امروزی دارد. البته همین بازی محلی در جنوب کشور نیز به عنوان «دارتوپ» رواج دارد.

بازی های محلی استان گیلان

معرفی برخی از بازی های گیلان به اختصار:

آغوزبازى (گیلان )

ابتدا بازیکنان براى جمع‌کردن افراد بیشترى در بازی، در کوچه‌ها فریاد مى‌زنند: “آلبازى – آغوزبازی” و پس از جمع شدن افراد، براى شروع بازى با سکه، شیر یا خط مى‌کنند. سپس نقطه ٔ معینى را معلوم مى‌نمایند و هریک از بازیکنان تیله ٔ ( تیره) خود را به‌سمت آن نقطه مى‌اندازد. تیله یا گردوى هرکس که به آن نقطه نزدیک‌تر باشد، استاد (پیشم) شده و بقیه به‌ترتیب نزدیکتر بودن گردویشان، نفر اول (نیشم)، نفر دوم (دوم نیشَم)، نفر سوم (سوم نیشم) و الى آخر … خواهد بود .

آغوز بازی
هَکِش‌هَکشى

بازیکنان به دو گروه مساوى تقسیم مى‌شوند و هر دو گروه در دو صف کنار یکدیگر مى‌ایستند طورى‌که روى دو گروه به‌طرف هم باشد. یاران هر گروه دست‌هاى یکدیگر را مى‌گیرند و دو نفر اول هر دو صف، پنجه در پنجه ٔ هم مى‌کنند و هرگروه سعى مى‌کند گروه دیگر را به سمت خود بکشد. صف از هر کجا که جدا شود، تعدادى از یاران یک گروه را به‌سوى گروه دیگر مى‌برد که این افراد توسط گروهى که آنها را کشیده‌اند، زده مى‌شوند و باید سعى کنند هرچه زودتر از چنگ آنها گریخته و به‌سوى گروه خود بازگردند .

لافندبازی

پهلوان با ذکر دعا و حمد وثنا به درگاه خداوند و ذکر مناقب مولای متقیان بالای دار می‌رود و با چوبی که به منظور حفظ تعادل خویش در دست می‌گیرد از روی طناب رد می‌شود و با اجرای حرکات مختلف نمایشی مردم و تماشاجگران را سرگرو می‌کند . در همین موقع  شیطانک با حرکات خنده آور خود مردم را سرگرم می‌کند و نوازندگان سرنا و نقاره به نواختن آهنگ‌های محلی شاد و هیجان انگیز می‌پردازند.لافند بازی در روستاهای جلگه ای گیلان طرفداران فراوانی دارد و این مراسم در عید نوروز و اعیاد مختلف و عروسی در روستاهای استان گیلان به اجرا در می‌آید.

لافند بازی
زو بازی

(تعداد نفرات در این بازی مهم نیست(در حد کنترل)-دو گروه تقسیم می شوند روبه روی هم ،پشت یک خط می ایستند یک نفر را از یک گروه( مثلاً گروه ۱) با شیرو خط کردن انتخاب می کنند-نفر برنده (بستگی به سر گروه داره چه کس را انتخاب کند)و با گفتن زوووووووووووووووو (ZOOOOOOO)به سمت گروه مقابل(گروه ۲) راه می افتد گروه ۲ نباید فراتر از فاصله مشخص شده بیشتر برود-نفر زوووو کننده باید همراه با زووو کردن به یکی از نفرات گروه مقابل دست بزند و اگر در همان زمان زوووو دستش به نفر گروه ۲رسید،نفر گروه ۲ سوخت حساب شده و به بیرون از  بازی می رود.از طرفی نباید نفس زوووو کننده قطع شود(نفر زووو کننده داخل گروه مقابل تلاش دارد تا از خط به سمت گروه خود بگذرد،به هدف اینکه در این طرف خط می تواند نفسی تازه کند و گروه ۲ این اجازه را به او نمی دهند)  مادامی که زوووو قطع شد، نفر بازنده است.و نفر بعدی از همان گروه(۱) از خط به سمت نفرات گروه ۲ می روند.و این بازی تا اتمام نفرات ادامه خواهد داشت.

کشتی گیله مردی

کشتی گیله‌مردی یا کشتی گیلانی نوعی مراسم محبوب و دارای آداب خاص است، که دارای قوانین دقیق بوده و روح پهلوانی بر آن حکمفرماست. این ورزش در گیلان انجام می‌شود و در کنار ورزاجنگ، محبوب‌ترین بازی در این منطقه است. کشتی گیله‌مردی تنها رشته ورزشی مرسوم در محدوده‌ای به وسعت  شرق گیلان و به‌ویژه شهرستان‌های رامسر، چابکسر، کلاچای ، رودسر، لنگرود و املش به شمار می‌رود. بزرگان و ریش‌سفیدان این دیار، قلعه گردن و شاقوزکوتی تنکابن، قاسم‌آباد سفلی و علیا و سرو لات در شهرستان چابکسر، رحیم‌آباد و بی‌بالان در شهرستان رودسر و بالکو سرا در شهرستان لنگرود را مهد پهلوانان نامدار کشتی گیله‌مردی دانسته و به گفته آن‌ها حضور در میدان‌های کشتی محلی و یا به‌اصطلاح محلی کشتی سراها، از تفریحات و سرگرمی‌های اغلب مردم این مناطق در شب‌های بلند تابستان به حساب می‌آمد.

کشتی گیله مردی
ورزا جنگ

وَرزا جَنگ، جنگی است که در شمال ایران بین گاوهای نر سازمان داده می‌شود. این مراسم هم‌اکنون تنها در استانهای گیلان و مازندران اجرا می‌شود. اما درگذشته، این مراسم در همه ایران معمول بود و بخشی از سرگرمیهای جشنهای محلی را در کنار سایر بازی‌هایی که از قرار دادن حیوانات علیه یکدیگر، از جمله قوچ، بوفالو، سگهای نگهبان، خرس و… استفاده می‌کردند تشکیل می‌داد.

ورزاجنگ

منبع:

سایت های:  tebyan.net

beytoote.com

 

پاسخ ترک

Please enter your comment!
Please enter your name here