موقعیت و وسعت:

شهرستان باستانی املش در ۱۶ کیلومتری شهرستان رودسر و در ۷۰ کیلومتری مرکز استان واقع شده است. این شهرستان حدود ۸۷۱/۴۰۳ کیلومتر مربع وسعت دارد، از شمال به شهرستان رودسر و لنگرود و از جنوب به شهرستان سیاهکل و رودسر، از شرق به شهرستان رودسر از غرب به لاهیجان و سیاهکل محدود است. مردم املش از قوم گیلک و با لهجۀ گیلکی (بیه پیشی) تکلم می کنند و دارای مذهب شیعه دوازده امامی می باشند. وجه تسمیۀ شهر املش به دلیل مجاورت با رودخانۀ «شلمان رود» و راکد بودن آب این رودخانه که در گذشته به «ابلش» یا «ام لش» معروف گردید، بعدها به املش تغییر نام پیدا نمود. رودخانۀ املش شهر املش را به دو قسمت تقسیم می نماید، املش از مناطق عمدۀ کشاورزی در گیلان است و از محصولات آن می توان از: برنج، چای، گندم، فندق، مرکبات، گیاهان دارویی و فرآورده های دامی و عسل و ابریشم را نام برد. قسمت عمدۀ اراضی املش زیر کشت چای می باشد. املش از مناطق قدیمی و باستانی گیلان است و تمدن املش بر اساس کاوش های باستان شناسی به هزاره های اول و دوم قبل از میلاد می رسد. روزهای سه شنبه هر هفته در املش بازار محلی برگزار می شود و تولیدات محلی در این بازار به فروش می رسد، مردم املش روزهای بازار را «گالش بازار» می گویند.

املش
املش
املش

تمدن املش:

آب و هوای این منطقه معتدل و مرطوب بوده و بیشترین درجه حرارت در تابستان ها به ۳۳ درجه بالای صفر و کمترین آن به صفر درجه می رسد. میزان باران سالیانه در املش بطور متوسط ۱۰۰۰ میلی متر است، قدمت تأسیس این شهر به دورۀ صفویه بر می گردد و بنیانگذار آن نعمت الله صوفی از سرداران عصر صفویه بوده است.به دلیل اینکه اکثر اشیاء باستانی و تاریخی مکشوفه از کاوش های غیرمجاز در کوهپایه های شرقی گیلان و بخصوص ناحیۀ دیلمان به دلیل مرکزیت در املش خرید و فروش می شد، و بسیاری از این آثار توسط مأمورین از املش کشف شده است به همین دلیل باستان شناسان ایرانی و خارجی از واژۀ «فرهنگ املش» استفاده می کنند. مجسمه های کوچک برنزی و گاوهای کوهان دار و آثاری که در املش بدست آمده اند، نشان از ارتباط تمدن این منطقه با بین النهرین و منطقۀ قفقاز می دهد.رومن گریشمن، رییس هیأت باستان شناسی در کتاب «هنر ایران در دوران ماد و هخامنشی» اشیای بدست آمده از تمدن املش را متعلق به سده های ۸ و ۹ پ.م می داند و معتقد است که این اشیاء فقط از سه یا چهار هزار سال پیش ساخته شده اند و اطلاعات به دست آمده از دوران آغاز تمدن ایرانی نتیجۀ کشفیات اتفاقی دهقانان در ناحیۀ غربی دریای خزر است. (جهانی، ۱۳۹۰: ۱۷)مناطق مختلف املش از جمله بخش رانکوه، سمام، اشکورسفلی، اشکور علیا، شیرچاک، تماجان، نفت خانی، سربویه، ملکوت، شیر خانی، مطلاکوه، غیاث آباد و… آثار و اشیای ارزشمندی نظیر ابزارهای فلزی، اشیای مفرغی یا برنزی، زیور آلات، آینه های مفرغی، بازو بند، دست بندهای مفرغی، شمشیر و خنجر، قمه، سوزن های مفرغی، درفش، مجسمه های فلزی، جام های زرین، جام های نقره ای، آثار سفالین، آثار سنگی و آثار گچی (مُهرها، گردن بند) و… بدست آمده است که در موزه های کشور و خارج از کشور موجود است.

املش
املش
املش
املش زیبا
املش زیبا

املش زیبا


جاذبه های گردشگری:
  1. گلستان سرا رانکوه.
  2. چشمه آب معدنی لوزان.
  3. تالاب زربیجار.
  4. پارک های گلستان.
  5. آبی بیجار .
  6. هلودشت.
  7. دهکده ییلاقی خسیب دشت.
  8. باغات چای.
باغ چای

جاذبه های تاریخی:
  1. بافت تاریخی شهر.
  2. برج تاریخی میل امام با ارتفاع ۷ متر.
  3. خانه های قدیمی خاندان صوفی.
  4. قلعه شاه نشین .
  5. پل خشتی املش.
  6. غار تلابن گورج.
  7. غار هفت خم تله سر.
  8. محوطه تاریخی چاک شهر سمام.
بافت تاریخی شهر املش
بافت تاریخی شهر املش
املش

زیارتگاه ها و اماکن مذهبی:
  1. بقعه متبرکه آقا سید ابراهیم و آقا سید اسماعیل از نوادگان امام موسی کاظم (ع)،
  2. بقعه امام زاده سر تربت.

 صنایع دستی: 
  1.  سفالگری و نمد مالی
سفال

فاصله

رشت – املش : ۷۵ کیلومتر (۵/ ۱ ساعت)

املش – رودسر: ۱۶ کیلومتر

املش
املش

 


تقسیم بندی کشوری: 

این شهرستان مشتمل است بر دو ناحیه جلگه ای و کوهستانی، که در بخش جنوبی در شهرستان لنگرود و رودسر واقع شده است بنابراین آب و هوای آن متأثر از دو عامل جغرافیایی، دریا و کوهستان، معتدل مرطوب نیمه کوهستانی است. مناطق جلگه ای و کوهپایه ای دارای آب و هوای معتدل خزری و مناطق کوهستانی به علت قرار گرفتن در کنار ارتفاعات سرسبز و ییلاقات دارای تابستانهای خنک و ملایم است. نام املش : نامی است مرکب از دو واژه «ام» و «لش» که «لش» به معنی راکد، ایستاده و «ام» به رود و رودخانه اطلاق می شود. بنابراین املش به معنی رود تنبل و راکد از جریان ایستاده می باشد.این شهرستان شامل دو بخش رانکوه و مرکزی و پنج دهستان به نامهای سمام ، شبخوسلات ، کجید، املش جنوبی و املش شمالی است.

جمعیت: ۴۷۲۳۶ نفر-%۳۸ شهرنشین و ۹۲% روستا نشین

مساحت: ۴۱۰ کیلومتر مربع

قومیت: گیلک

زبانهای گفتاری: با لهجه بیه پیش (شرق گیلان) و گویش املشی تکلم می کنند

ارتفاع از سطح دریا: بخش جلگه ای ۱۳ متر

مذهب:  اسلام – شیعه

اقتصاد: اقتصاد این منطقه بر پایه کشاورزی و دامداری است ، از محصولات عمده کشاورزی می توان برنج، چای، گندم، فندق، مرکبات گیاهان دارویی ، فرآورده های دامی و عسل و ابریشم را نام برد اما قسمت اعظم زمینهای کشاورزی ، زیر کشت چای است. ساکنین جلگه به پرورش گاو، طیور و کرم ابریشم مشغولند و در مناطق کوهپایه ای و کوهستانی به پرورش زنبور عسل می پردازند .



بازار هفتگی :

سه شنبه بازار املش نمونه قابل توجهی از بازارهای هفتگی سنتی در گیلان است که نقش بسزایی در رونق اقتصادی این شهرستان دارد عرضه محصولات بدست آمده در روز سه شنبه انجام می شود . مردم املش روزهای بازار را گالش بازار می نامند. این بازار در تمامی طول سال در روزهای سه شنبه برقرار و اگر این روز با مناسبت های مذهبی برخورد کند فقط نیمی از روز در آن به داد و ستد می پردازند.


منابع :

کتاب جاذبه های گردشگری استان گیلان

کتاب آشنایی با گیلان

کتاب سرزمین گیلان نگین سبز ایران

پاسخ ترک

Please enter your comment!
Please enter your name here