معرفی آستاراچای:

این رودخانه تنها رودخانۀ مرزی و شمالی ترین رودخانۀ استان گیلان است که در شمال غرب شهر آستارا جریان دارد. نام رودخانه برگرفته از نام شهر آستارا است که به زبان آذری به آن «آستاراچای»، یعنی رودخانۀ آستارا می گویند. اهمیت این رودخانه به دلیل مرزی بودن آن است. درۀ این رودخانه به دلیل وجود منطقۀ ییلاقی حیران، به درۀ حیران نیز معروف است. این رودخانه حوضۀ آبریز مستقلی است که آب آن مستقیماً به دریای کاسپین می ریزد. به دلیل این که نیمۀ شمالی این رودخانه در کشور جمهوری آذربایجان قرار گرفته، اطلاعات فیزیوگرافی دربارۀ رودخانه موجود نیست. مهم ترین سکونتگاه انسانی این رودخانه شهر آستارا است و در شمال این شهر به دریای کاسپین می ریزد. آبادی های ونه بین، حاج امیر، حیران، دگرمان، سیج، گیلاده، آق چای، بهارستان، دمیر اوغلی کش، صیادلر خان بلاغی، کشفی، بی بی یانلو، قلعه، باغچه سرا، خشکه دهنه، جلال آباد و شهر آستارا در حاشیۀ جنوبی این رودخانه قرار دارند. آستاراچای از کوه های خان بلاغی و آسبیناس سرچشمه می گیرد و از سرشاخه های مهم آن می توان از رودخانه های «حیران چای»، «سیج چای»، «آق چای»، «بهارستان چای» و «دمرولی کش چای» نام برد. در این حوضه ۳۰۰ چشمه شناسایی شده است و از چشمه های معروف آن می توان از «گردبلاغ» در آبادی ونه بین، «کته دول» در روستای حیران، «نولی بلاغ» در آبادی آق مسجد، «خدرکشی» در آبادی خدرکشی، «شناهونی» در آبادی فندق پشته، «آب گرم علی داشی» در جنوب آبادی گیلاده، «تاواجیه» در آبادی گودی اولر، «گل گیلبلاغ» در آبادی لاتون، «گل ولی» در آبادی مشند و «سوخ بلاغ» در آبادی آرا نام برد. رودخانه در کوهستان مسیری با جهت شمال شرقی را طی می کند و پس از ورود به جلگه با کمی تغییر جهت با سمت شرقی به دریای کاسپین می ریزد. در طول مسیر این رود به سمت دریا، چند پیچان رود در آن شکل گرفته است. آستاراچای دارای جریانی دائمی است و در دورۀ پر آبی یکی در بهار و دیگری در پاییز دارد و رژیم آن برفی- بارانی است. رژیم ماهانۀ رودخانه تابع بارش های باران است که از شهریور ماه در منطقه شدت می گیرد. آبدهی بیشینۀ این رودخانه در آبان ماه برابر با ۳/۸ متر مکعب در ثانیه و کمینۀ آبدهی آن در ماه تیر برابر با ۸/۰ متر مکعب در ثانیه و میانگین سالیانه آن، ۴ متر مکعب بر ثانیه است. ایستگاه های آب شناختی برجک ۸ و بهارستان و ایستگاه های باران سنجی بهارستان و حیران (به ترتیب با میانگین بارش سالانۀ ۱۲۹۴ و ۸۰۰ میلی متر) در این حوضه قرار دارند. ریچارد هولمز از وجود یک اسکله در حوالی دهانۀ این رودخانه و دو ردیف انبار برای وصول مال التجاره و همچنین صید ماهی قزل آلا در این رودخانه یاد کرده است (هولمز، ۱۳۹۰: ۲۵).

آستاراچای

منبع:

کتاب رودهای گیلان

پاسخ ترک

Please enter your comment!
Please enter your name here